thời hiệu khởi kiện

[:vi]Thời hiệu khởi kiện trong vụ án dân sự[:en]Statute of limitations for initiating lawsuits in civil cases[:]

[:vi]

  Khởi kiện vụ án dân sự là cách thức để chủ thể bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình khi bị xâm phạm. Cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp khởi kiện vụ án tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

  Việc khởi kiện để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chủ thể được pháp luật cho phép trong một khoảng thời gian nhất định. Khoảng thời gian này được gọi là thời hạn. Khi hết thời gian đó, chủ thể không còn quyền khởi kiện. Thời hạn được pháp luật quy định này gọi là thời hiệu khởi kiện.

  Thời hiệu khởi kiện có ý nghĩa rất quan trọng trong việc giải quyết tranh chấp của Tòa án. Đồng thời đây là một tiền tố mà người khởi kiện cần biết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

1. Khái niệm thời hiệu khởi kiện

  Thời hiệu khởi kiện là thời hạn mà chủ thể được quyền khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết vụ án dân sự, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm. Nếu thời hạn đó kết thúc thì mất quyền khởi kiện.

2. Đặc điểm thời hiệu khởi kiện

  Thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự được tính từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm. Trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

  Trong một số trường hợp, vì những lý do khách quan mà chủ thể khởi kiện không thể thực hiện được quyền khởi kiện của mình trong thời hạn mà pháp luật quy định thì khoảng thời gian xuất hiện lý do khách quan đó không được tính vào thời hiệu khởi kiện. Cụ thể:

–  (i) Sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan làm cho chủ thể có quyền khởi kiện không thể khởi kiện trong phạm vi thời hiệu;

–  (ii) Chưa có người đại diện trong trường hợp người có quyền khởi kiện là người chưa thành niên, mất năng lực hành vi dân sự, có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự;

–  (iii) Người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự chưa có người đại diện khác thay thế trong trường hợp sau đây: người đại diện chết nếu là cá nhân, chấm dứt tồn tại nếu là pháp nhân; người đại diện vì lý do chính đáng mà không thể tiếp tục đại diện được.

  Theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015, thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự không áp dụng trong những trường hợp sau đây:

–  (i)Yêu cầu bảo vệ quyền nhân thân không gắn với tài sản;

–  (ii) Yêu cầu bảo vệ quyền sở hữu, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác;

–  (iii)Tranh chấp về quyền sử dụng đất theo quy định của Luật đất đai; 

–  (iv) Trường hợp khác do luật quy định.

  Thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự bắt đầu lại trong trường hợp sau đây:

–  (i) Bên có nghĩa vụ đã thừa nhận một phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ của mình đối với người khởi kiện;

–  (ii) Bên có nghĩa vụ thừa nhận hoặc thực hiện xong một phần nghĩa vụ của mình đối với người khởi kiện;

–  (iii) Các bên đã tự hòa giải với nhau. Thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự bắt đầu lại kể từ ngày tiếp theo sau ngày xảy ra sự kiện trên.

thời hiệu khởi kiện
Công ty luật Minh Tín bàn luận về thời hiệu khởi kiện vụ án

  Trước đây, Bộ luật Tố tụng dân sự (TTDS) năm 2004 quy định một trong những trường hợp Tòa án trả lại đơn khởi kiện là “thời hiệu khởi kiện đã hết”. Đến Bộ luật TTDS năm 2011 sửa đổi, bổ sung Bộ luật TTDS năm 2004, quy định này đã bị bãi bỏ.

  Tuy nhiên, lí do “thời hiệu khởi kiện đã hết” lại được quy định là căn cứ để Tòa án đình chỉ giải quyết vụ án. Việc cơ quan tiến hành tố tụng tự viện dẫn yêu cầu về thời hiệu làm cho một bên mất quyền khởi kiện khi bên còn lại không có yêu cầu. Dường như đi ngược lại với tinh thần của nguyên tắc quyền quyết định, tự định đoạt của đương sự được ghi nhận tại Điều 5 Bộ luật này. Làm cho người dân mất đi cơ hội được bảo đảm công lý và thể hiện sự can thiệp quá sâu của cơ quan tố tụng vào các vấn đề về dân sự. Đồng thời, không phù hợp với xu hướng chung của pháp luật dân sự các nước trên thế giới.

  Nhận thức điểm bất cập đó, Bộ luật TTDS năm 2015 đã có một trong những thay đổi rất lớn trong quy định về thời hiệu khởi kiện trong dân sự. Tòa án chỉ áp dụng quy định về thời hiệu theo yêu cầu áp dụng thời hiệu của một bên hoặc các bên. Với điều kiện yêu cầu này phải được đưa ra trước khi Tòa án cấp sơ thẩm ra bản án, quyết định giải quyết vụ việc.

  Người được hưởng lợi từ việc áp dụng thời hiệu có quyền từ chối áp dụng thời hiệu. Trừ trường hợp việc từ chối đó nhằm mục đích trốn tránh thực hiện nghĩa vụ.

  Theo quy định của Bộ luật TTDS năm 2015, việc hết thời hiệu chỉ có hiệu lực khi một bên hoặc các bên có yêu cầu và cơ quan tố tụng không được tự viện dẫn việc hết thời hiệu để từ chối quyền yêu cầu của một bên. Đồng thời cũng chỉ cho phép đương sự viện dẫn quy định về hết thời hiệu ở giai đoạn sơ thẩm. Nên nếu đương sự không yêu cầu áp dụng các quy định về thời hiệu ở cấp sơ thẩm thì không được viện dẫn việc hết thời hiệu ở cấp phúc thẩm hay giám đốc thẩm.

  Quy định này nhằm tránh tình trạng biết hết thời hiệu nhưng một bên không nói ra ở cấp sơ thẩm mà chờ nếu bị tuyên thua kiện mới viện dẫn hết thời hiệu để làm căn cứ yêu cầu hủy kết quả xét xử (yêu cầu phúc thẩm, giám đốc thẩm).

  Sự thay đổi về quy định áp dụng thời hiệu của Bộ Luật TTDS năm 2015 đã bảo đảm hơn nữa quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự. Bảo đảm quyền tự quyết trong dân sự và phù hợp với xu thế chung của nhiều nước trên thế giới như: Bỉ, Lúc-xăm-bua, Ý, Tây Ban Nha; Bộ nguyên tắc châu Âu về hợp đồng (chỉ cho phép bên có nghĩa vụ của hợp đồng được viện dẫn việc hết thời hiệu); Bộ nguyên tắc Unidroit về hợp đồng thương mại quốc tế (việc hết thời hiệu chỉ có hiệu lực nếu bên có nghĩa vụ viện dẫn việc hết thời hiệu như là một biện pháp tự vệ, quy định tại Khoản 1 Điều 10.9).

3. Thời hiệu khởi kiện trong những trường hợp cụ thể

3.1  Thời hiệu khởi kiện tranh chấp về kinh doanh thương mại

  Thời hiệu khởi kiện áp dụng đối với các tranh chấp thương mại là 02 năm, kể từ thời điểm quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm. Trừ trường hợp quy định tại điểm e khoản 1 Điều 237 của Luật này (Điều 319, Luật thương mại 2005).

  Tranh chấp về kinh doanh thương mại chủ yếu là tranh chấp giữa các thương nhân với nhau trên cơ sở hợp đồng kinh tế. Thời hiệu khởi kiện sẽ được tính kể từ thời điểm quyền và lợi ích hợp pháp của một trong các bên bị xâm phạm.

  Căn cứ để xác định thời điểm quyền và lợi ích hợp pháp của một trong các bên bị xâm phạm chính là các điều khoản trong hợp đồng hoặc quy định của pháp luật trong trường hợp không có thỏa thuận.

  Tranh chấp về kinh doanh thương mại cũng có thể xuất hiện giữa cá nhân, tổ chức (không có mục đích sinh lời) với thương nhân trong trường hợp bên cá nhân, tổ chức lựa chọn Luật thương mại để áp dụng. Lúc này, thời hiệu khởi kiện là 02 năm kể từ ngày quyền và lợi ích hợp pháp của một trong các bên bị xâm phạm.

3.2 Thời hiệu khởi kiện tranh chấp về đất đai

  Đối với các tranh chấp về quyền sử dụng đất theo quy định của Luật đất đai thì không áp dụng thời hiệu.

3.3 Thời hiệu khởi kiện tranh chấp về lao động

  Thời hiệu yêu cầu Toà án giải quyết tranh chấp lao động cá nhân là 01 năm, kể từ ngày phát hiện ra hành vi mà mỗi bên tranh chấp cho rằng quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị vi phạm. Tranh chấp lao động cá nhân là tranh chấp lao động giữa người lao động với người sử dụng lao động

3.4 Thời hiệu khởi kiện tranh chấp về bồi thường thiệt hại

  Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng được hiểu là một loại trách nhiệm dân sự mà khi người nào có hành vi vi phạm nghĩa vụ do pháp luật quy định ngoài hợp đồng xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của người khác thì phải bồi thường thiệt hại do mình gây ra.

  Thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại là 03 năm, kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm.

3.5 Thời hiệu khởi kiện tranh chấp về thừa kế

  Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó.

  Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác là 10 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.

  Thời hiệu yêu cầu người thừa kế thực hiện nghĩa vụ về tài sản của người chết để lại là 03 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.

3.6 Thời hiệu khởi kiện tranh chấp dân sự

  Thời hiệu khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp hợp đồng là 03 năm, kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm.

3.7 Thời hiệu khởi kiện đối với quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài

  Thời hiệu khởi kiện đối với quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài được xác định theo pháp luật của nước mà pháp luật nước đó áp dụng để điều chỉnh quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài tương ứng. Việc áp dụng pháp luật nước nào để giải quyết sẽ theo các quy tắc xác định của tư pháp quốc tế.

  Trên đây là quy định về thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự. Hy vọng với những gì Luật Minh Tín đưa ra sẽ giúp bạn đọc có thêm kiến thức về thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

  Để được tư vấn chi tiết hơn, bạn đọc vui lòng liên hệ tới Công ty Luật Minh Tín theo số điện thoại – 0243.555.8410/0914179856 hoặc gửi vào hòm thư info@luatminhtin.vn.

Đức Phương

[:en]

Lawsuits against civil cases are a way for the subject to protect their legitimate rights and interests when being infringed upon. Agencies, organizations and individuals may themselves or through lawful representatives initiate lawsuits at competent courts to request the protection of their legitimate rights and interests.

The initiation of lawsuits to protect the legitimate rights and interests of subjects shall be permitted by law within a certain period of time. This time period is called the deadline. When the time is over, the subject is no longer entitled to sue. The time limit prescribed by law is called the statute of limitations for initiating a lawsuit.

The statute of limitations for initiating lawsuits is very important in resolving disputes of the Court. At the same time, this is a prefix that the petitioner needs to know to protect his legal rights and interests.

1. Defines the statute of limitations for initiating a lawsuit

The statute of limitations for initiating a lawsuit is the time limit for the subject to initiate a lawsuit to request the Court to settle a civil case, protect the legitimate rights and interests of infringement. If the time limit ends, the right to sue is lost.

2. Statute of limitations for initiating lawsuits

The statute of limitations for initiating a civil lawsuit shall be counted from the date the person having the right to request to know or know his / her legitimate rights and interests has been violated. Unless otherwise provided by law.

In some cases, due to objective reasons that the suing entity cannot exercise his right to initiate a lawsuit within the time limit prescribed by law, the time for the appearance of such objective reason shall not be accounted for statute of limitations for initiating a lawsuit. Specifically:

–  (i) Force majeure events or objective obstacles that make the subject have the right to sue can not initiate a lawsuit within the statute of limitations;

–  (ii) There are no representatives in case the person who has the right to sue is a juvenile, has lost the capacity for civil acts, has difficulties in perceiving and mastering acts or is restricted in civil act capacity;

–  (iii) Minors, people who have lost their civil act capacity, people who have difficulties in perceiving and mastering acts and people who are restricted in civil act capacity and have no alternative representatives in the following cases : the representative dies if it is an individual, ceases to exist if it is a legal entity; representatives for legitimate reasons cannot continue to represent.

According to the 2015 Civil Code, the statute of limitations for initiating a civil case does not apply in the following cases

–  (i) Request for protection of moral rights is not associated with property;

–  (ii) Request for protection of ownership, unless otherwise provided by this Code and other relevant laws;

–  (iii) Disputes over land use rights in accordance with the Land Law;

–  (iv) Other cases prescribed by law.

The statute of limitations for initiating a civil case starts again in the following case:

–  (i) The obligor has acknowledged part or all of its obligations to the petitioner;

–  (ii) The party is obliged to acknowledge or complete part of its obligations to the petitioner;

–  (iii) The parties have reconciled themselves. The statute of limitations for initiating a civil case starts again from the following day after the date of the incident.

thời hiệu khởi kiện
Statute of limitations for initiating lawsuits in civil cases

Previously, the 2004 Civil Procedure Code (CPC) stipulated one of the cases when the Court returned the petition as “the time limit to take action has expired.” To the 2011 CPC to amend and supplement the 2004 CPC, this provision was abolished.

However, the reason “the statute of limitations for initiating a lawsuit has expired” is prescribed as a basis for the Court to suspend the settlement of the case. The fact that the agency conducting the procedural proceedings invokes the statute of limitations requires a party to lose the right to initiate a lawsuit when the other party does not require it. It seems to go against the spirit of the principle of the parties’ decision-making and self-determination rights as stated in Article 5 of this Code. Causing people to lose their chances of being assured of justice and demonstrating the deep intervention of the procedural authority on civil matters. At the same time, it is inconsistent with the general trend of civil law in the world.

Recognizing that inadequacy, the 2015 Civil Procedure Code had one of the major changes in the regulation on civil lawsuits. The court only applies the statute of limitations as required to apply the time limit of one party or parties. Provided that this requirement must be made before the Court grants the first instance the judgment and decision to resolve the case.

Persons who benefit from applying the statute of limitations may refuse to apply the statute of limitations. Unless that refusal is intended to avoid performing obligations.

Under the provisions of the 2015 Civil Procedure Code, the expiry of the statute of limitations shall only be effective when a party or parties so requests and the procedural agency is not self-invoking the expiry of the statute of limitations to deny the right to request of one party. At the same time, it is only allowed for the litigants to cite regulations on expiry of the statute of limitations at the first instance stage. So if the litigants do not require the application of statute of limitations at the first instance level, they must not invoke the expiry of the time limit at the appellate or cassation review level.

This provision aims to avoid the expiration of the statute of limitations but a party that does not speak out at the first instance but waits if it is declared lost to appeal all the statute of limitations to serve as a basis for requesting the cancellation of the trial result (request for appellate , director).

The change in regulations applying the statute of the 2015 Civil Procedure Code further ensured the legal rights and interests of the litigants. Ensuring the right of self-determination in the people and in line with the common trend of many countries in the world such as Belgium, Luxembourg, Italy and Spain; European Code of Conduct on contracts (only the contractual party is allowed to cite the expiry of the statute of limitations); The Unidroit Code of Conduct for international trade contracts (the expiry of the statute of limitations may only be effective if the obligor is to invoke the expiry of the statute of limitations as a safeguard measure, as provided in Clause 1, Article 10.9).

3. Statute of limitations for initiating lawsuits in specific cases

3.1. The statute of limitations for initiating a lawsuit in a commercial business dispute

The statute of limitations for initiation of lawsuits applicable to commercial disputes is 2 years from the time the legitimate rights and interests are infringed upon. Except as provided in point e clause 1 Article 237 of this Law (Article 319, Commercial Law 2005).

Commercial business disputes are mainly disputes between traders on the basis of economic contracts. The statute of limitations for initiating a lawsuit shall be counted from the time when the legitimate rights and interests of one of the parties are violated.

The basis for determining the time when the legitimate rights and interests of one of the infringing parties is the terms of the contract or the provisions of law in the absence of an agreement.

Commercial business disputes can also occur between individuals and organizations (not for profit purposes) with traders in the case of individuals or organizations that choose Commercial Laws to apply. At this time, the statute of limitations for initiating a lawsuit is 02 years from the date of infringement of the legitimate rights and interests of one of the parties.

3.2. The statute of limitations for initiating a land dispute

For disputes over land use rights under the Land Law, the statute of limitations shall not apply.

3.3. Statute of limitations for initiating a labor dispute

The statute of limitations for requesting a court to settle an individual labor dispute is 01 year, counting from the date of discovering the act that each party to the dispute believes is their legal rights and interests violated. Individual labor disputes are labor disputes between workers and employers.

3.4. The statute of limitations for initiating a lawsuit regarding a compensation for damages

The liability to compensate for non-contractual damage is understood as a type of civil liability that, when a person commits acts of violating the obligations prescribed by law, besides the contract, infringes upon the legitimate rights and interests of others, must compensate for damage caused by themselves. The statute of limitations for initiating lawsuits to claim damages is 03 years from the date the person having the right to request to know or must know his / her legitimate rights and interests has been violated.

3.5. Statute of limitations for initiating a dispute over inheritance

The statute of limitations for an heir to request estate division is 30 years for real estate, 10 years for estate, from the time of opening the inheritance. At the end of this period, the estate belongs to the heir managing the estate.

The statute of limitations for the successor to request the confirmation of his or her inheritance rights or to reject the inheritance right of another person is 10 years from the time of opening the inheritance.

The statute of limitations for the heir to perform the property obligations of the deceased is 3 years from the time of opening the inheritance.

3.6. The statute of limitations for initiating a civil dispute

The statute of limitations for initiating lawsuits to request the Court to settle the contract dispute is 03 years from the date the person having the right to request or know his / her legitimate rights and interests is violated.

3.7. The statute of limitations for initiating civil lawsuits has a foreign element

The statute of limitations for initiating lawsuits against civil relations involving foreign elements shall be determined according to the laws of the countries in which their laws apply to regulate civil relations with corresponding foreign elements. The application of the law of any country to resolve will follow the defined rules of international justice.

Above is the regulation on statute of limitations for initiating a civil case. Hopefully with what the Minh Tin Law will give you have more knowledge about the statute of limitations to sue civil cases to protect your legal rights and interests.

For more detailed advice, please contact Minh Tin Law Firm at phone number – 024.3555.8410 / 0914.179.856 or send it to mailbox info@luatminhtin.vn.

We hope to receive your cooperation!
Best regards.

Author “Duc Phuong”

[:]

Leave a Reply

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *